Decorative woodcut paper as an ornamental covering on 16th-century furniture in Spain: two boxes from the Frederic Marès Museum
PDF (Español (España))

Keywords

papel estampado decorativo
entalladura
decoración
revestimiento
siglo XVI decorative woodcut paper
furniture
decoration
coating
16th century

How to Cite

Bartolomé García, F. R. (2026). Decorative woodcut paper as an ornamental covering on 16th-century furniture in Spain: two boxes from the Frederic Marès Museum. Res Mobilis, 14(21.2), 1–19. https://doi.org/10.17811/rm.14.21.2.2026.1-19

Abstract

In this paper we propose to address, albeit in an initial manner, the study of decorative woodcut paper used as ornamental coverings in 16th-century Spanish furniture. Our main aim is to highlight the existence of this phenomenon and to encourage research into it, exploring paper as a covering material in furniture of the period. However, we are faced with considerable difficulties, arising from the very nature of paper and its conservation problems. As a result, it is extremely rare to find 16th-century furniture that retains its original covering, which significantly complicates the full analysis of this practice.

https://doi.org/10.17811/rm.14.21.2.2026.1-19
PDF (Español (España))

References

Aguiló Alonso, María Paz. El mueble en España, siglos XVI-XVII. Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 1993.

Albi, Julio. De Pavía a Rocroi. Los Tercios Españoles. Madrid: Desperta Ferro, 2017.

Bartolomé García, Fernando R., y Cortés Arjona, José. Un papel decorativo estampado por entalladura del siglo XVI en el retablo del Dulce Nombre de la catedral Santa María de Vitoria-Gasteiz, hoy en el Museo Diocesano de Arte Sacro (Estudio inédito).

Beauducel, Christophe. L'Imagerie populaire en Bretagne aux xviiie et xixe siècle. Rennes: Presses universitaires de Rennes, 2009.

Blas, Javier (coordinación). Diccionario del dibujo y de la estampa. Vocabulario y tesauro sobre las artes del dibujo, grabado, litografía y serigrafía. Madrid: Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, Calcografía Nacional, 1996.

Bravo Bosch, María José, y Russo Ruggeri, Carmela (pr.). Mujeres y símbolos en la Roma republicana análisis jurídico-histórico de Lucrecia y Cornelia. Madrid: Dykinson, 2017.

Bruignac-La Hougue, Véronique de. Art et artistes du papier peint en France. Paris: Les Arts Décoratifs, 2007.

Clemente San Román, Yolanda. “Giuseppe Remondini: un ejemplo de venta de libros en la Italia del siglo XVIII.” Pecia Complutense: Boletín de la Biblioteca Histórica "Marqués de Valdecilla", no. 19 (2013): 1-48.

Conesa Navarro, Pedro David. “Lucrecia y Virginia como prototipos virtuosos de feminidad en la antigua Romaestereotipos para una educación diferenciada.” Romanitas, Revista de Estudos Grecolatinos, no. 11 (2018): 64-91.

Depaulis, Thierry. “Vous avez dit dominotier?” Le Vieux Papier, fasc. 362 (Octobre 2001): 171-175.

Doizy, Marie-Ange, y Ipert, Stéphane. Le Papier marbré, son histoire, sa fabrication. París, Technorama, 1985.

Doizy, Marie-Ange. De la dominoterie á la marbrure. Historie des techiques traditionnelles de la décoration du papier. París: art & Métiers du libre, 1996.

Gaillemin, Jean-Louis. “Anoblir le mur.” En Faire le mur, 4 siècles de papiers peints, dirigido por Véronique La Hougue, 11-19. Paris: Les Arts Décoratifs, 2016.

González-Sarasa Hernáez, Silvia. “Las menudencias impresas en los archivos y bibliotecas clasificación terminológica y guía para su clasificación.” Cuadernos de Historia Moderna, 41 (2016): 169-198.

Haemmerle, Albert. Buntpapier: Herkommen Geschichte, Techniken, Beziehungen zur Kunst. Munich: Georg D.W. Callwey, 1961.

Hubert, Valérie. Les Papiers dominotés, une collection particulière. Paris: Chez l’auteur, 2017.

Icones Livianæ: Præcipuas Romanorum Historias Magno Artificio Ad Vivum Expressas oculis repræsentantes, succinctis Versibus illustratæ: per Philippum Lonicerum. Impressum Francofurti Ad Moenum: Per Georgium Corvinum, Et hæredes Vuigandi Galli, Cum gratia & privilegio Cæsareæ Maiest, 1572.

Jacqué, Jacqué, y Wisse, Geert. Le murmure des murs, quatre siècles d`histoire du papier peint. Bruxelles: Studio, 2001.

Jammes, André. Papiers dominotés. Traits d'union entre l'imagerie populaire et les papiers peints. (France, 1750-1820). Paris: Éditions des Cendres, 2010.

Jiménez de Garnica, Reyes. “La découverte et la restauration d’un ensemble décoratif de papier imprimé polychrome datant de la fin du XVIe siècle au palais Aguilar de Barcelone, siège du musée Picasso.” ZAK, Band 68, Heft 2+3 (2011): 151-159.

Jurado, Augusto. La imprenta orígenes y evolución, tomo I-II. Madrid: Comunicación Graficas, 1999.

Kopylov, Christiane F. Papiers dorés d´Allemagne au siècle des Lumières, suivis de quelques autres papiers décorés (Bilderborgen, Kattunpapiere & Herrnhutpapiere 1680-1830. Vérone: Éditions des Cendres, 2012.

Kopylov, Marc. Papiers dominotés français. Ou l'art de revêtir d'éphémères couvertures colorées livres et brochures entre 1750 et 1820. Vérone: Éditions des Cendres, 2012.

Kopylov, Marc. Papiers dominotés italiens, un univers de couleurs, de fantaisie et d´invention, 1750-1850. Vérone: Éditions des Cendres, 2012.

Krejca, Ales. Las técnicas del grabado. Madrid: Libsa, 1990.

Lynn, Catherine. Wallpaper in América from the seventeenth century to world war I. New York: A Barra Foundation, 1980.

Maltese, Corrado. Las técnicas artísticas. Madrid: Cátedra, 1999.

Martí, Albert. “Capses amb policromia, estampes, laca i arte povera.” En Fons del Museu Frederic Marès / 6, Catàleg del moble, dirigido por Mónica Piera, 123-127. Barcelona: Ajuntament de Barcelona, Institut de Cultura, Museu Frederic Marès, 2022.

Martín Gómez, Antonio L. El Gran Capitán: Las campañas del Duque de Terranova y Santángelo. Madrid: Almena, 2000.

Mesa Gallego, Eduardo de. “El arte de la guerra y el Gran Capitán.” Desperta Ferro Moderna no. 19 (2016): 18-25.

Milano Alberto, Villani, Elena, y Bertarelli, Raccolta. Carte decorate. Milan: Electa, 1989.

Milano, Alberto. “La produzione e il comercio delle carte decorate.” En Raccolta Bertarelli. Carte decorate, 15-24. Milan: Electa, 1989.

Norton, Frederick John. La imprenta en España (1501-1520). Madrid: Ollero y Ramos Editores, 1999.

Nouve, Odile. Papiers peints français 1800-1850. Contribution à l´étude de la grammaire decorative. París: editions Vilo, 1981.

Pedraza Gracia, Manuel José. “Notas sobre la impresión y edición de “papeles” y “menudencias” en el siglo XVI: encargo y subsistencia de la primera imprenta moderna.” En El arte de la memoria, homenaje a Víctor Infantes, 279-293. Madrid: Visor, 2020.

Pedraza Gracia, Manuel José. La producción y distribución del libro en Zaragoza. Zaragoza: Institución Fernando El Católico, 1997.

Quilici, Picarda. Carte decorate nella legatoria del´700 dalle raccolte della Biblioteca casanatense. Roma: Istituto poligraphico e zecca dello stato, 1988.

Renfer, Christian. “Fladerpapiere und Druckrapporte des 16. Jahrhunderts als originale Dekorationsverkleidungen auf Holz – die Sicht auf den schweizerischen Bestand.” En Tapeten: Wände sprechen Bände. Die Sammlungen de Schweizerischen Nationalmuseum, editado por Helen Bieri Thomson, 125-137. Lausana: Schweizerisches Nationalmuseum, 2010).

Renfer, Christian. “Flederpapiere et papiers de décor imprimés du XVIe siècle – Aperçu des fonds suisses.” En Papiers peints, poésie des murs. Les collections du Musée national suisse, dirigido por Helen Bieri Thomson, 125-137. Zürich: Musée national de Suisse, 2010.

Seelig, Gero. The new Hollstein, German engravings and woodcuts 1400-1700, Jost Amman, Part I. Rotterdam, Sound & vision publishers, 2001.

Seelig, Gero. The new Hollstein, German engravings and woodcuts 1400-1700, Virgil Solis, Part III. Rotterdam, Sound & vision publishers, 2005.

Seelig, Gero. The new Hollstein, German engravings and woodcuts 1400-1700, Jost Amman book Illustrations, Part VI. Rotterdam, Sound & vision publishers, 2003.

Teynac, Françoise, Nolot, Pierre, y Jean-Denis Vivien. Wallpaper a history. París: Thames and Hudson, 1982.

Wisse, Geert. “Manifold Beguinning: Single-Sheet papers.” En The papered Wall. The history, patterns and techniques of wallpaper, edited by Lesley Hoskins, 8-21. London: Thames and Hudson, 1994.

Downloads

Download data is not yet available.